Kategoriarkiv: Barndom

Ei tapt periode

Tårevått golv. Det forsvinn ikkje. Ikkje raskt iallfall. Fliser har den funksjonen. Ein 7 år gamal gut sit samankrølla på golvet med hendene folda. Ein ateist som bêr åt Gud. Ein liten unge som gjer alt for å takle sorgen. Må prøve alt, berre for å vere sikker.

Tanta døydde. Var eigentleg meir som ein andre mamma. Den kjempeflotte systera åt mammaen hans. Framleis ikkje 30 år. Ei ung, snill, flott dame. Det var over ein månad sidan gravferda. Presten las opp korleis ho likte sjå guten og den gjevnaldra fettaren hans leike. Guten græt. Ein diger klump i halsen. Han prøvde unngå lyden. Unngå å vise smerta.

I kista foran låg syster åt mammaen. Jord snakka presten om. Klangen frå orda hang lengje i kyrkjeveggane. Stille. Heilt stille. Guten sat og såg på, rett rygg. Tårevått fjes. Men ingen bak ville sjå det. Berre å ikkje lage lyd. Tante ligg inni boksen. Klumpen vokste. Ho blei senka ned. Såg for seg det som skjedde på vegen ned kyrkjegolvet. Ned i flammehavet. Inni den klaustrofobiske kista. Ned i eit lite rom. Flammer. Ugudeleg heitt. Brennbart. Alt brenn, huden smeltar.

Brenne kroppen. Det blei mykje for den lille guten. Tante skulle bli aske. Fetter sat på andre sida. Han græt ikkje. Iallfall ikkje nett då han såg bort. Han hadde sikkert græte så mykje allereie. Ingen tårar igjen. Berre smerte. Den lille kjende smerta åt fettaren. Men ansa ikkje trua han hadde. Den trua hadde ikkje guten.

Klåra ikkje stoppe tenkje på ho. Tenkje på fettaren. Fettaren utan mamma. Utan mor. Han kunne aldri snakke med ho igjen. Aldri. Aldri møte ho igjen. Mykje ugjort. Mykje usagt. Mykje som aldri ville skje, mykje ho aldri fekk sett. Timane på badet flaug forbi. Ville han at nokon skulle forstå? At nokon skulle forstå kvifor han var låst inne åleine på badet så mykje? Guten hadde ikkje plass åt slike tankar. Andre tankar. Døyd var hovudprioritet.

Han hadde vore hos bestevenen sin. Blitt henta. Ville eigentleg ikkje, men det var ei uvanleg andletsbragd i mammaen sitt fjes. Noko han ikkje hadde sett. Ho hadde vore hos syster si. For litt sidan, fekk klem. No låg ho berre der. Ho låg der. Og me skulle sjå ho. Oransje gardinar lagar oransje rom. Sit på ein stol. Ein oransj stol. Kanskje dei oransje gardinane sin feil. Viktig for guten å sjå. Det snakka foreldra om.

Inne på rommet. Mørkt. Døyde menneskje treng ei ljos. Alt oransj ljos kunne ikkje endre den blå fargen. Blått menneskje. Som ikkje rører seg. Kaldt menneskje. Ikkje menneskje meir. Berre. Noko anna. Iallfall ikkje eit menneskje. Det var ikkje det same å take handa. Ho var tung. Varmen vekk. Kjensla av nærleik var vekk.

Det var ikkje plass åt grine elles. Badet var einaste plass. Tankane kom overalt. Spesielt på fetter. Fetter og mora. Parallellen med guten si eiga mor var sterkt nærliggjande. Men det tenkte han ikkje på, det var ikkje plass åt anna enn tante, døyden, himmelen, livet og meininga. Meininga med alt. Eller for den lille; mangelen av meining. Alt meiningslaust.

7 år gamle ungar plar ikkje tenkje på slik. Dei treng ikkje. Denne guten måtte. Han hadde ingen tru. Det var ei vond skjebne. Mammaen var redd for han. Så redd at syster hans ikkje blei oppdratt utan gudstru. Skulen fekk indoktrinere ho fritt.

Ho har insinuiera det seinare. Om den psykiske stoda åt guten. Guten hugsa nærast ingenting. Den perioda. Frå nokre månader åt eit år; vekk. Var stille. Sleit fælt. Fælt. Alt guten hugsa var diverse scener på badet med lite overtydane bønn som ein mogleg utveg. Men det var det rett sagt lite meining i. Liten framdrift. Same kva. Alt. Måtte gjere alt. Prøve alt.

Fyrste jenta

Ein liten pode sit på ein halvgul benk. Hyler av begeistring og lukke. Men berre inni seg. Han har det kjempemoro. Utanpå er det litt annleis. 9—åringen er på hyttetur, ei 2 år yngre jente likar han. Ho er kjempesøt. Får vite nyhendet av ei felles veninnene.

«Kom ut!», hadde ho eine sagt. Me hadde spelt kort og hatt det moro. Var seint på kvelden og me var i kjempehumør. Den søte 7—årige jenta hadde sett ein del på guten. Med slike skjønne, beundrane augo. «Kva synest du om ho?». Det var eit ledane spørsmål. Guten var ikkje ignorant på innsida, sjølv om ein ikkje skal tru slikt om seg sjølv på utsida. Å tru at nokon kan vere interessera i ein altså.

Dei hoppa på den lille trampolinen. Dette var før dei blå 5-meter-i-diameter digre monstra. Ein gul, liten ein. Var ikkje stort mjukare enn bakken eigentleg. Heldig om ein klåra hoppe utan å skade seg. Der, på den trampolina hoppa dei. Kveld. Stjerner. Herleg luft. Små overtrøytte menneskje. Sat litt óg. Hadde alvorlege ting å snakke om. Ville guten vere saman med jenta? Nei, det ville han då ikkje. Han synest ho var liten og barnsleg.

Han synest ho var kjempesøt og særs koseleg. Slik eigentleg. Men det seier ein ikkje. Ikkje som liten, redd gut. Jentene skal forstå kva ein meiner og presse på. Det var allereie pressa hardt på. «Me veit du vil». Dei visste rett, men guten forsikra; dette skjer ikkje. Sommarfuglar i magen på den lille poden. Kjempemoro. Usannsynleg spanande. Berre han kunne vere så tøff å seie ja. Han ville. Ville mykje. Men sa nei ganske raskt, utan å eigentleg tenkje seg om. Var meir eit høfleg nei, eit automatisk eit. Eit jantelov-nei.

Dei måtte overty han no. Trass at alle ville det same, måtte dei jobbe. Alle ville det same. Alle ville det. Alle. Usikkerheit speler den store rolla her. Manne seg opp. Det prøvde han. Berre spør litt meir, bli litt meir pågåande. Så kan eg gje meg, tenkte han. Berre han kunne ha noko å skulde på. Eitt «elles hadde dét og dét skjedd!». Ei fluktrute. Mogleg unnskuldning.

Kvifor i all helgoland seier eg nei!?, tenkte han då det ut av munnen kom motstridande argument; «ho er dessutan alt for litan, aldri i verda!». Jentene såg ein tapt kamp. Det blei ingen klem, ingen kyss. Ingen blei kjærestar. Trass i at båe var veldig interessert. Guten har tenkt mykje på det i ettertid. Meir enn jenta sikkert. Det blei viktigare for han. Ein viktig del i livet. Ein milepæl.

Berre eit halvt år seinare skjer nett det same. Berre ein anna plass, ei anna jente – same gut. Alle kjærleikshistoriane er diverse variantar. Redsel. Mangel av sjølvtillit. Andre jenter, same guten. Guten som veks opp slik. Guten som aldri har hatt kjærast. Guten som byrjer forstå kvifor. Guten som framleis er slik.

Eller… Litt iallfall.