Merkelapp-arkiv: Nynorsk

Svelor på Fjord1, omatt

Som nokon av de truleg fekk med dykk, so fekk eg svar frå to båtar om oppskriften dei brukte på svelone sine. Det var interessant å sjå at her var store forskjellar på ferde.

Då eg tok kystbussen ned førre fredag la eg merke til noko totalt annleis enn det eg hadde erfart fyrr; hordalandssvelene var dårlege, tørre og med lite smørkrem, medan Arsvågen–Mortavika-sambandet serverte dei beste svelene nokon gong. Ja, eg snakkar Sogn og Fjordane-kvalitet!

Masse utruleg god smørekrem, med god tygg i og ikkje for «feittete» smak. Eg vart sjølvsagt riven av stolen, og lurte so smått på; hadde dette noko med innlegget eg skreiv tidlegare? Eg kunne i minsto tru at det hadde litt med saki å gjera og vart stornøgd. Sjølvsagt dumt at Hordaland er sopass vaklande framleis, men Rogaland såg ut til å ha fiksa eitkvart.

Men! So sit eg altso på veg til Arsvågen og attende til Bergen; og korleis er svela? Heilt annleis. Verkeleg totalt annleis, dette er ei radikalt forskjelleg oppskrift. Smørkremen er utruleg sparsomt putta på, han er veldig «smørete» og tung, det er elles lite tygg i han (grovhakka sukker). Svela er relativt innskrumpa, kompakt og sveitt.

Ein ting skal dei likevel ha; dei er ikkje for hardt stekt, eg hatar alt for stekte sveler, dei skal ikkje sjå ut som om dei har sovna i solariet og smaka dertil. Alt i alt minner dei altso om dei 8-pakke-lappone som seljast innpakka i plastikk på butikkar i Stavanger. Lite luft, smakar ein dag gamle, ja, rett og slett forferdelege.

Det skal segjast at eg er for rein gourmetkritikar å rekna når det gjeld sveler. Eg hev ete sveler for ei liti formue og kvar gong det er mogleg å kjøpa ei svele (eller «lappe» som det heiter i heimfylket) so gjer eg det. Eg har truleg brukt ein større del av studielånet 1 på Fjord1-sveler. Difor hev eg sterke meiningar her, men dei må reknast relativt; sjølv det verste Fjord1 hev klart å stella i stand hev likevel alltid vore av god etande kvalitet.

So, svelone, kva skjedde? Frå best med topplassering på fredag og so rett attende til verstingplasseringi no i dag!?

Eg trur dette er litt meir komplisert enn uppdelingi eg hev bruka. Eg la merke til at dei Fjord1-tilsette var uppteken av kva båt dei var på meir enn kva samband det var 2 . Det må sjølvsagt vera slik det heng saman, det er på båtnivå me må rekna forskjellar. For min del har ikkje båtane vore særleg interessante i seg sjølv, men kva rute dei køyrer, men eg hev nok teke heilt feil.

So hypotesen om at kor mykje nynorsk det er i fylket speler inn på kor gode svelene er, held nok ikkje vatn. Det må nesten gå på kor nynorske dei som lagar svelone på båten er. Då er det ikkje rart det er so mykje svingning i Rogaland og Hordaland, medan det er botnsolid gode resultat i Sogn og Fjordane 3.

Nett no sit eg på MS Stavangerfjord, viss eg ikkje hugsar feil so er det MS Mastrafjord som er den andre båten her. Viss båten eg tok på fredag var den andre, gjeld altso dette Arsvågen–Mortavika:

  • MS Mastrafjord lagar (veldig) bra sveler

  • MS Stavangerfjord gjer ikkje

Det vert interessant å koma opp til Sandviksvågsbåtane og sjå kva for ein båt eg treff der. Vonleg ei med gode sveler. Eg skal finna ut kva båt eg tok sist, som altso var bob-bob minus.

Men ingen plassar er altso skiljet større enn i Rogaland; pass på kva båt du tek!

  1. eufemisme for forbrukslån med gode vilkår, eg mista nett lån og stiped av di eg oppgav til lånekassa at eg ikkje ville taka studiepoeng fyrr neste halvår. []
  2. og lat meg segja kor fantastisk kult dei to tilsette fær Fjord1 til å framstå! Gulljobb gutar, massiv respekt og godhug til dykk og arbeidsplassen dykkar! []
  3. rett nok hev eg berre 4-5 sveleerfaringar i SF, so datagrunnlaget er slett ikkje imponerande []

nynorskvg-innstikket mitt til Firefox er populært!

Wow, eg skulle visa Nils (ein fyr eg driv og treff på i Bergen) nynorskvg-innstikket mitt til Firefox, og sjekka sida.

Der står det at innstikket er lasta ned 138158 gongar (!).

Kven i alle dagar er desse folki!? :D Det er kjempemoro, men ei so lita sær greie. Alt han gjer er å byta ut vg.no med nynorskvg.no, slik at du alltid fær nynorskvg-versjonen.

Eg skal utvida han med fleire netsider, som Aftenposten og Dagbladet og kannhenda fleire seinare. Nett no tek han berre VG.

Elles fungerer innstikket berre i Firefox 4.0. Og kven brukar den so langt, utanom meg og andre teknologiinteresserte?

Nei, i det heile teke er eg ekstremt positivt yverraska yver at eit innstikk eg tenkte gjerne fekk 6-7 nedlastningar hev allereide fengje 158!

So, viss du brukar Firefox 4 og ikkje allereide hev installert innstikket mitt so er det berre å pella seg til nynorskvg på Mozilla Addons.

Kjipe rogalendingar

Eg sit på båten til Arsvågen, den fyrste av dei to båtane når eg reiser Stavanger-Bergen med kystbussen. Eg hev kjøpt meg ei svela med smørkrem, og det er ikkje so mykje smørkrem i han…

Greitt nok, tenkjer du, det er slik dei er laga på megafabrikken for sveler med smørkrem som Fjord1 sikkert hev outsourca dette til. Men der tek du feil, for kvifor hev då svelene på båten i Hordaland omtrent det dobbelte med smørkrem?

Dette er ikkje nokon eingongsgreie heller, det er langt frå tilfeldigheitar når eg hev teke denne ruta no godt yver 6 gongar det siste halvåret.

So Rogaland er kjipe, Hordaland er greie. Kva då med Sogn og Fjordane? Jo, vonleg ser du mynsteret her. Fjord1 i Sogn og Fjordane lagar svelene på båten (ser det ut som) og smører skikkeleg tjukt på, slik det skal vera! Sogn og Fjordane er kort og godt fantastiske!

Eg er beint fram yvertydd um at smaken på svelene heng direkte saman med kor mykje nynorsk det er i fylket.

Dagbladet og VG på nynorsk (korleis?)

I dag lanserte me endeleg dei tvo sidone nynorskvg.no og nynorskdb.no som me hev jobba med i nesten eit år no. Det er del av Norsk Målungdom sin haustkampanje, «Opphev nynorskforbodet i Dagbladet og VG».

Eg hev stått for alt det tekniske, og alt saman putrar og går på ein tenar hjå Linode i London. Veldig mykje av tidi mi hev gått med til å uroa meg yver kva som skjer dersom sida fær ein del trafikk. So i det høve har eg måtta lært meg ein heil del ny teknologi for å kunna skalera det heile ut til fleire maskiner dersom det vert litt for populært for ei maskin.

Det var berre 5 minutt med batteri att på maskina nett, so de fær leva med elendig teikning. Dessutan gløymde eg at Varnish eigentleg er der eg hev skrive nginx (lastfordelar), men dei er uansett ute av funksjon – det er noko eg putter inn dersom me treng meir fart på frontenden.

Den store svarte ulven her er apertium, som er hovudgrunnen til at ting går råtreigt. Apertium et lett 80-200 MB RAM for å omsetja ei side. I den fyrste versjonen eg skreiv so var det berre Apertium og Apache som nettenar, då vart apertium opna for kvar person som gjekk inn på ei side viss sida ikkje var lasta frå fyrr. Det tok meg ikkje meir enn å gå inn på to artiklar på likt for at tenaren kræsja og OOM-killeren (ikkje-meir-minne-drapsmaskina) i Linux drepte som galen. Fyrr den tid brukte han harddisken som minne (swap), noko som er supertreigt og fekk alle dei forskjellege jobbane til å hopa seg opp.

Det var opplagt nok ingen vinnande strategi.

Måten systemet fungerer på no er ganske elegant av di det er mogleg å leggja til fleire tenarar som gjer det harde arbeidet veldig enkelt.

Når du gjeng inn på ei side, skjer no dette;

  1. Sjekk urlen (adressa) mot databasen (mysql), viss han finst, returner den ferdigomsette sida.

    • Viss omsetjinga er over GAMAL minutt, legg ein ny jobb til i køen (celery, som pratar med rabbitmq)
  2. Viss urlen ikkje var i databasen, legg ein ny jobb i celerykøen og vis lastar-side.

    • Laste-sida prøver den same urlen kvart andre sekund heilt til han fær den ferdig omsette sida (1.)

So, det ligg potensielt eit par jobbar i køen no.

På ei (eller 20) anna maskin, køyrer celeryd som tek ein og ein jobb frå køen og køyrer dei etter kvarandre, når sida er omsett so lagrar dei resultatet i databasa.

Eg hev fylgd med på trafikken til sidene, og nett no med dette systemet so klarar me køyra båe nynorskvg og nynorskdb på ein liten vps, men me bruker stadig meir av ressursane, so det er kannhenda eit poeng å køyra opp eit par tenarar til, problemet er at det vil medføra ein del nedetid, av di eg må gjera systemet nettverksbasert og ikkje på ei maskin slik som no.

Men nett no sit eg på bussen til Bergen og maskini mista internett, so det fær venta. Det er jo for løye dette her, so folk tòler nok litt treigskap. Dessutan so er sidene framleis relativt kjappe. :)

Når det kjem til Varnish so er det litt interessant at det var VG som betalte for utviklingi av programmet i fyrste omgang; so det er moro dersom eg puttar det inn for nynorskvg ;)

SmiS sender òg nyhendeoppdateringi si på nynorsk(!)

I februar skreiv eg eit innlegg om at 2/3 viktuge studentaviser skreiv sakoppdateringseposten sin på nynorsk. I innlegget hadde eg fylgjande fotnote:

Orsak UiS, UiT og UiA, de hev verkeleg ingen høgprofilerte studentaviser… Dessutan trur eg ikkje dei hadde vore like kule som Studvest og Universitas som hev nynorskbrukande redaksjonsleiarar

Stavanger må seiast å vera den neste avisa på rangstigen som kannhenda ein dag kann verta litt viktug. Nett no har eg lese gjennom ho eit par gongar utan å vorte særleg imponert, men eg synast å sjå at ho vert stadig betre.

I dag fekk eg fylgjande epost:

Hei. Her kjem toppsakene i SmiS utgåve 11.
Med venleg helsing
Maria Gilje Torheim, nyhetsredaktør i SmiS (Studentmediene i Stavanger)

Og var ikkje det ei total yverrasking! Massiv kudoskred til SmiS for det.

Om namneval

Når eg fyrst pratar om UiS si studentavis, so burde eg nemna namnet. Dei burde absolutt byta namn til noko som ikkje er totalt mongo (SmiS? SmiS avis? WTF?). Hugin var ikkje eit namn å jubla for det heller, men kvifor eit so totalt inkjevetta namn når de fyrst byter? Universitas og Studvest har sers hendige namn. Under Dusken, ikkje so mykje. Greitt nok at dei er gamle og alt det der, men ukult namn og ikkje minst – veldig ukul og bokmålsk nyhendeoppdateringsepost.

Studentmedia i Stavanger AVIS. Ja. Det høyrast verkeleg bra ut. Skikkeleg proft. Skikkeleg interessant. Ikkje.

Namnet er vel truleg eit resultat av at dei slo seg saman med radioen og student-TV i Stavanger, og ville visa at dei no var felles. Men det er feilslege. Å kalla seg studentmedia i Stavanger er jo å ikkje gje seg eit namn i det heile teke.

«Kvar fann du ut det?»
«Studentmedia i Stavanger»
«Javel? So snill du er som gjer meg ein hekkans gruppe med svar. Dessutan heng svaret ditt i lause lufti. Spesifikt.»
«Studentmedia i Stavanger Avis»
«Hø? Kva er Stavanger Avis? Meiner du Stavanger Aftenblad? Og har studentmedia noko å segja der?»

OK. Den var veldig-veldig, ekstremt oppfunne og lite truverdig den samtalen. Likevel, SmiS er ikkje ein ting det er fleire. Og det er utruleg irriterande og lite snilt mot alle. I Bergen er studentradioen, BSTV og Studvest samla i Studentmedia i Bergen 1 utan at dei tok det som namn for avisa, radioen og TV-sendingane.

So, om namnet; ver so snill, få eit nytt eit.

Den nynorske nyhendeoppdateringseposten

Interessant nok so ser det ikkje ut til at Maria Gilje Torheim eigentleg skriv nynorsk. Iallfall ikkje i same epost. Ho kallar seg «nyhetsredaktør» (kva med «nyhenderedaktør» evt. «nyheitsredaktør»?), som eigentleg ikkje er noko stort, det kunne jo henda at det var tittelen som står på døra hennar.

Litt meir suspekt (om eg fær bruka eit so lada ord i ein slik fillesak :P) er det at ho har valt å skriva bokmål i artikkelen sin lengre nede i eposten.

Flere tilfeller av hærverk og tyveri i SiS sine boliger på Misjonsmarka ødelegger nattesøvnen for flere studenter. – Det er studentenes egen feil, sier SiS Bolig. Av Maria Gilje Torheim

Kvifor? Eg finn det litt rart.

Kannhenda ho òg har merka at båe Universitas og Studvest sender sine epostar på nynorsk? Dei er jo båe tvo aviser å sjå opp til. 2

Same kva, kult er det! :D

Kva trur de? :-)

  1. Eg likar ikkje «Studentmedia i Bergen» av di dei kopierte forkortingi me har brukt Studentmållaget i Bergen (SmiB) i fleire tiår. []
  2. Under dusken er, igjen, ikkje kul nok til å vera med i gjengen. []

Nye nynorsk.no

1. mai slutta nynorsk.no å fungera, so eg byta han ut med ein nytt system som eg hev brukt Ella CMS (skrive i Django) til å driva. Eg hev skrive ein eigen Ella-modul for å gjera referansane til andre nyhende, som er det meste nynorsk.no er.

Eg finn ikkje passordet og brukarnamnet til feedburnerkontoen til nynorskno, so irriterande nok fær eg ikkje endra rss-en til den nye plasseringi. Same kva, eg lurer på kva folk tykkjer um omformingi? Eg hev eit par eigne idèar på kva eg vil gjera med nynorsk.no, men eg mista litt pågangsmotet no når eg hev brukt so mykje tid på å i det heile teke få han upp i ei enkel utgåve.

Men viss andre kjem med gode framlegg (som ikkje er so alt for vandskelege å fiksa) so vert det kannhenda litt meir moro å fiksa på det.

Dei gamle nynorsk.no-sidene finst framleis på gamal.nynorsk.no, og ser/såg slik ut:

Dei nye ligg upplagt nok på nynorsk.no. Eg hev fiksa skikkeleg no-www for nynorsk.no òg no, herleg. I skrivande stund ser nynorsk.no slik ut:

Brukar du nynorsk.no? Saknar du noko frå dei gamle sidene? Kva vil få deg til å bruka nynorsk.no meir? Gamle nynorsk.no var mykje meir ein portal for nynorskting, korleis kann me få det attende, kva er viktugast?

;libris i Oslo

;libris 1 Grensen er ein ny bokbutikk i Oslo. Eg ville skriva at dei hadde «snart opnar me»-skiltet sitt på nynorsk, men fekk aldri gjort det (som dei fleste idèane mine). Eg var litt usikker på um det var nynorsk i byrja (for alt utanum eitt ord (opning) var språknøytralt), men fann ut at det måtte vera det.

Men i dag då eg og Helene spaserte upp mot Det Norske Teatret for å sjå «Kjærleiken overraskar igjen» (ja, det høyrast keisamt ut) tok me oss ein tur inn.

Gu» for ein flott plass! Stor og fin, tri etasjar laga på ein særs innbjodande, open måte og med eigen kafè (med k ;-) ). Tridje etasje er barneavdeling, med dissar (evt. huskar) og kosedir. Vegen upp doblar som sitjeplass (typ gresk amfi, nesten) og det heile er som tidlegare sagt veldig fint.

Det kjenst som um eg skriv ei bokhandel-melding – ein sjanger eg må segja eg ikkje hev skrive so alt for mange innlegg i.

På veg upp stogga med framfyre ein av desse hyggelege tilrådingslappane frå personalet – og var ikkje den lappen på klingane nynorsk! So fantastisk herleg. Teksten um ­«opning» var altso nynorsk slik eg våga satsa på (biletet er ikkje av teksten me såg 2, eg finn ikkje bileta eg tok).

Uppe i barneavdelingi las eg gjennom fyrste kapittel av «Tonje Glimmerdal». Ei søt jenta spurde Helene um me trong hjelp. Ho hadde eit herleg målføre og Helene var freidig nok til å spyrja um ho var jenta bak nynorsken i butikken. Det måtte ho innrømma, stadig usikker på um me meinte det ein positiv elder negativ ting. Ho fann fort nok ut at me var positive då me roste ho so mykje det lot seg gjera utan at det heile vart kleint elder rart.

«Ja, såg det uti gata her fyrr de opna – utruleg kult. Eg hev prata med eit par andre som òg la merke til det,» sa eg. Ho hadde tydelegvis ikkje fengje for mange positive kommentarar på det fyrr.
«Hehe, hyggeleg, dei fleste trur det er ei feilskriving.»

Godt å kunna rosa slike modige og hyggelege menneskje – eg vonar fleire stikk innum butikken og gjer noko liknande dersom det høver seg slik. Same til kven eigentleg – so lengje personalet fær vita at det er ein styrke å ikkje berre ha alt på bokmål. Det er ein heil del folk som set pris på slik, og i tillegg vert butikken meir personleg og «ekte».

  1. Eg skriv framleis ex;libris eg, men hadde problem med å finna netsida deira slik. Hev vel endra namn. []
  2. Eg søkte etter bilete av det på netet, og fann innlegget varmande nynorsk i ein grå hovudstad, fantastisk herleg å sjå! Òg moro at denne anonyme personen gjer seg uanonym ved å lenkje til Ida, Mariell og Vebjørn sine bloggar i tillegg til nynorsk.no og målungdomsnetsidene (må få upp dei nye…). Heile bloggen honoms såg eigentleg veldig kjekk og koseleg ut (trass i at han er på ukule blogg.no). []

Tryggleiksforvirring på Fjord1-båtane

Dette er andre ferjeturen på vegen med Kystbussen frå Bergen til Stavanger. Eg la fort merke til at tryggleiksopplysingi var annleis her på denne båten enn den førre (og normale);

Ei vakker nynorsk, roleg kvinnestemme fortel oss um tryggleiksinformasjonen til båten, der det normalt sett berre vert sagt, «sjå på skjermane». Eg plar ikkje vera alt for glad i denne tryggleiksinformasjonen som eg hev høyrd 14 gongar fyrr. Interessant nok irriterer det meg ikkje, det er ei god stemme av typen NRK radio, som du gjerne kann ha på i bakgrunnen. Dessutan er det flott nynorsk normaltalemål.

Eg hev skrive ein epost og rost Fjord1 for at dei brukar nynorsk på plakatar, skjermane og informasjon til passasjerane 1. Trudde eg hadde lagt brevet ut på netsida mi, men fann det ikkje (fær leggja det til seinare).

Med eitt skjær ei anna stemme inn. Den bokmålske datadama som kviner «sjå på skjermane for viktug tryggleiksinformasjon». No høyrer ingen av oss nokon ting av kva dei segjer, av di dette bokmålsmarrakelset absolutt skulle øydeleggja og pressa seg inn.

Slik er det. Finst det nynorsk ein plass, so kann du banna på at bokmålet kjem og lagar kvalm.

  1. Det er litt vedmodig at eg ser at dei hev tapt seg litt. Plakatar i kaféen og nokre som heng på dørane er på bokmål. Dei ser litt heimelagde ut, so det er kannhenda ikkje Fjord1-firmaet som hev laga dei, men dei tilsette på båten… []